Meer samenwerken met de natuur en meer terug naar de natuur van het paard. Wat is natuurinclusief paardenhouden nu eigenlijk? Naast dat je rekening houdt met de natuur van het paard ga je bezig met het behouden en vergroten van de biodiversiteit. Er zijn een aantal basisprincipes waar je mee kunt beginnen.
Om je een idee te geven wat natuurinclusief paardenhouden is heb ik dit samengevat in dit diagram. Je ziet hierin dat er 3 elementen zijn die bijdragen aan meer biodiversiteit en een gezond ecosysteem en die tegelijkertijd heel goed passen bij de natuur van het paard.
Natuur van het paard
Voor veel paardeneigenaren begint het bij de natuur van het paard. De natuurlijke behoefte van een paard worden wel eens samengevat als de 3 v’s. Voeding, vrienden en vrijheid.
Een paard is een kuddedier. Paarden in een groep spelen samen, “groomen” en ze zijn samen onderweg. Vaak zie je in een kudde vriendschappen ontstaan en je ziet dat sommige paarden elkaar liever ontlopen. Een kudde geeft een paard veiligheid en een paard.
Een paard is gemaakt om te bewegen. In het wild brengt een paard het grootste gedeelte van zijn dag door met “hapje-stapje” eten. Verder zijn paarden in beweging wanneer ze op zoek zijn naar water, een schuilplaats, wanneer ze spelen, vechten of vluchten. In de natuur leggen paarden op deze manier dagelijks vele kilometers af.
In het wild besteden paarden het grootste gedeelte van de dag dus aan eten en het zoeken naar eten. Ze eten een variatie aan grassen en kruiden en delen van bomen en struiken. Op die manier zorgen ze ervoor dat ze de voedingsstoffen binnen krijgen die ze nodig hebben.
Door een natuurinclusieve huisvesting kunnen we tegemoetkomen aan de natuurlijke behoeftes van het paard, waarbij we gebruik maken van de natuur en tegelijkertijd de biodiversiteit vergroten.
Basis natuurinclusief paardenhouden
De drie onderdelen die de basis vormen voor een natuurinclusieve huisvesting zijn een gezonde bodem, kleine landschapselementen en kruidenrijk grasland. Een gezonde bodem is nodig om kruidenrijk grasland en bomen en struiken op te laten groeien. Deze bomen en struiken helpen ook vervolgens weer om de bodem gezonder te maken en zo werken deze onderdelen samen.
Bodembeheer – zorg goed voor de bodem
Een groot gedeelte van de biodiversiteit bevindt zich in de bodem. Een gezonde bodem is belangrijk om gezond gras op je weide te krijgen. Wanneer de bodem niet de juiste stoffen of de juiste verhouding van stoffen bevat zullen planten deze ook niet goed op kunnen nemen. Ook het bodemleven is nodig om de juiste voedingsstoffen vrij te maken voor de planten, zodat de plant deze kan opnemen. Wanneer grassen en kruiden de juiste stoffen kunnen opnemen, krijgt je paard deze vervolgens ook weer binnen door te grazen of via het hooi wat je van je land haalt.
Een aantal tips om beter voor je bodem te zorgen:
- Gebruik geen pesticiden en kunstmest
- Voorkom overbegrazing en verdichting van de bodem
- Kies de juiste mestsoort en gebruik de juiste hoeveelheid
Kruidenrijk grasland en kruidenstroken
Een weide die rijk is aan verschillende soorten grassen en kruiden is goed voor je paard, maar ook voor de biodiversiteit. Kruiden bevatten andere mineralen dan grassen. Daarnaast kunnen kruiden mineralen uit diepere lagen van de bodem naar boven halen. Paarden zijn gebaat bij een weide met structuurrijke planten en een variatie aan grassen en kruiden.
Zorg daarom voor meer verschillende soorten grassen en kruiden in je weide. Dit geeft je paard meer variatie en heeft een positieve invloed op de bodem. Daarnaast zijn kruiden beter bestand tegen droogte en hebben ze een positief effect op het bodemleven. Door kruidenrijk grasland voeg je dus zowel boven als onder de grond meer natuur toe.
Door kruiden te laten bloeien en structuurrijke vegetatie te laten staan, biedt je voedsel en leefplaatsen voor veel insecten. Zo overleven veel vlindersoorten bijvoorbeeld in graspollen.
Het toevoegen van een kruidenstrook geeft een extra boost aan de hoeveelheid kruiden en bloemen op je erf. Ook wanneer je nog geen kruidenrijk grasland hebt, of wat minder ruimte hebt is een kruidenstrook erg geschikt.
Landschapselementen
Landschapselementen zijn groene (of blauwe) elementen in het agrarisch landschap. Denk hierbij aan een houtwal of – singel een struweelhaag of een poel. Deze elementen zijn ontzettend waardevol voor de natuur en zijn daarom ook belangrijk bij het natuurinclusief paardenhouden. Ze geven insecten vogels en andere kleine dieren een plek om te schuilen en om te nestelen. Daarnaast geven bloeiende bomen en struiken nectar en stuifmeel voor insecten.
Er zijn veel inheemse soorten bomen en struiken die veilig zijn voor paarden om te eten. Met beplanting zorg je voor meer variatie in ruwvoer en een grotere keuzevrijheid voor je paard. In de huisvesting voor je paard kun je beplanting toepassen door bijvoorbeeld een haag te plaatsen waar je paarden van kunnen eten, bomen te planten die schaduw geven of een klein bosje waar je takken uit kunt snoeien om aan je paarden te voeren.
Een poel is dus ook een landschapselement. Een poel kun je natuurlijk gebruiken als drinkplaats voor paarden en als verrijkingselement. Het voegt echt iets toe aan de beleving van je huisvesting. Daarnaast kunnen er natuurlijk allerlei dieren in je poel leven, en groeien er in het water en aan de waterkant weer andere planten dan op drogere plekken.
Op deze manier bieden landschapselementen voor je paard een verrijking in de huisvesting en zijn ze een aanwinst voor de natuur.
Kleine aanpassingen
Ook kleine aanpassingen helpen de natuur en de biodiversiteit. Denk aan stukken waar je brandnetels en distels kan laten staan. Hier hebben vlinders en andere insecten een plek om voedsel te vinden en eitjes te leggen. Ook het maken van een takkenwal biedt plek voor insecten en kleine dieren om te overleven.
Wil je het groots aanpakken of liever wat kleiner? Het kan allebei. Iedere bijdrage aan de natuur helpt mee.
Wil je meer leren over natuurinclusief paarden houden? Neem eens een kijkje in de online leeromgeving. Hier vind je cursussen over weidebeheer, weideplanten, bomen en struiken voor paarden en biodiversiteit.
Wil je op de hoogte blijven van activiteiten van paardinclusief, zoals masterclasses, challenges of gratis video’s? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief!
